KERK NA DE 2E WERELDOORLOG

Op 2 november 1944 werd de kerk getroffen door een salvo afgevuurd door het Engelse slagschip 'Warspite'. De beschadigingen waren zo groot dat de kerk  niet meer gebruikt kon worden.

Het dak van de kerk was doorboord, de consistorie lag in puin en alle ramen waren kapot.
De Kerk kon niet meer gebruikt worden.

Een sergeant van de Royal Marines voor de deels verwoeste kerk

Het puin van de granaatinslag werd opgeruimd en op 3 november werd er een dankdienst gehouden ter herdenking van de gevallen commando's en voor de bevrijding van het dorp.
De dienst werd geleid door de Engelse predikant van de Commando's Reverend Maurice A.P. Wood, de plaatselijke predikant ds. W.Oosthoek en ds. Vreugdehil uit Meliskerke.
De liederen die werden gezongen waren o.a.:
gezang 397 "O God, die droeg ons voorgeslacht"
gezang 44   "Dankt, dankt nu allen God"
gezang 460 "Looft de Koning, heel mijn wezen"
gezang 467 "O eeuwige Vader , sterk in macht"
(Deze gezangen worden nog steeds tijdens de jaarlijkse herdenkingen in november gezongen)

Het dak van de kerk werd voorlopig met platen gedicht om verdere schade te voorkomen.
Aan de Duinweg werd een noodkerk in gebruik genomen. Daar stond een door de Duitsers gebouwde barak die dienst deed als bioscoop en ontspanningszaal voor de Wehrmacht.
Deze werd als noodkerk ingericht en verder ook gebruikt als verenigingsgebouw.

Niet alleen woningen en boerderijen werden beschadigd door het oorlogsgeweld, ook de kerk moest het ontgelden...

    De architect E.P. Messer uit Amsterdam, die in Zoutelande een zomerhuisje had, heeft de plannen voor de restauratie gemaakt. Helaas heeft het tot 1947 geduurd, voordat men kon beginnen. Het was moeilijk de financiering rond te krijgen. Door het jaren lang inwateren was de schade veel groter geworden.
Veel werd veranderd.
De buiten muren zijn van hun witte pleisterlaag ontdaan, de nieuwe consistorie past meer in de stijl van de kerk dan de oude. De zoldering in de kerk is verwijderd, zodat het tongewelf weer zichtbaar is. De ruimte onder de toren is bij de kerk getrokken. In de zuidmuur zijn drie gebrandschilderde ramen, een geschenk van de gemeente geplaatst. Het ontwerp voor deze ramen is van H.Loontjens uit Amsterdam, en zijn gemaakt door de fa. Prins uit Vlissingen.
Op het linkerraam is Ezechiël 1: 5-15 uitgebeeld.
Het middenraam, Openbaringen 4: 4-8 en Openbaringen 5: 1-6
Het rechterraam, Ezechiël 1: 16-21 

De Zoutelandse aannemers Jasper Dingemanse en Bram Janse namen in 1948 de wederopbouw van kerk en toren op zich.
Het dak werd geheel gesloopt en van nieuwe gebinten voorzien, vervolgens werd een nieuw dak gemaakt.

De Bouwvakkers op de foto zijn van links naar rechts:
W.Janse, F.de Voogd, And. Francke, P. Stroo, R. Dingemanse en P.Riemens.

Nog een foto met de volgende bouwvakers van links naar rechts:
P.Riemens, J.Brasser, F. de Voogd, And. Francke, M.Stroo, en Jac. Wouters.
Vooraan: J.Roelse, W.Janse, H.Caljouw, J.Sturm

In de zuidmuur zijn drie gebrandschilderde ramen, een geschenk van de gemeente geplaatst. Het ontwerp voor deze ramen is van H.Loontjens uit Amsterdam, en zijn gemaakt door de fa. Prins uit Vlissingen.

Op het linkerraam is Ezechiël 1:1-15 uitgebeeld.

Het middenraam, Openbaringen 4:4-8 en 5:1-6

Het rechterraam, Ezechiël 1:16-21

De vier vleugels op het linker - en rechterraam stellen Gods macht voor, die zich uitstrekt over de vier windstreken. Op de vleugels zijn de ogen: voor God is niets verborgen. De figuren in het midden van de vleugels zijn de oud - Christelijke symbolen voor de vier Evangelisten> Matthéus, de engel; Marcus, de leeuw; Lucas, de stier en Johannes, de arend

De gerestaureerde kerk wordt op 28 januari 1950 in gebruik genomen. 

En zo ziet de kerk er anno 2005 uit een geweldig monument in Zoutelande, waar veel Zoutelandenaren wat mee hebben.

Bron: Kerkblad juni/juli 1992 naar een artikel van de Stichting Oude Zeeuwse Kerken nr. 24, mei 1990, geschreven door H.Vogel-Wessels Boer en bewerkt voor het Kerkblad door I.W.Wierstra en T. van der Hoeven.

Foto,s uit: Zoutelande in vroegere tijden Deel 2 en 3 door P Davidse